Auto- & motorverzekeringen
|
Wat houdt deze in (voorwerp van de verzekering)? De burgerlijke aansprakelijkheids- verzekering is een bij wet verplichte “standaardverzekering”. Dat wil zeggen dat elke (door het Ministerie van Economische Zaken) erkende maatschappij dezelfde standaard- |
 |
overeenkomst dient te handhaven en hierop aanvullende waarborgen bij kan toevoegen.Het is belangrijk te weten (om de aansprakelijkheid te bepalen) dat er een driehoeksverhouding dient aangetoond te kunnen worden tussen volgende factoren:
- Schade: Een fout zonder schade doet geen enkele verbintenis ontstaan voor diegene die de fout heeft gemaakt.
- Fout: Hierbij dienen we het burgerlijke wetboek te raadplegen op basis van de artikels 1382 tot en met 1386 bis, waarbij wordt aangetoond aan welke verplichtingen de burger zich dient te houden en waarop wordt bepaald wanneer iemand “in fout” is. Dit komt neer op elke gedraging of nalatigheid waarvan men (de maatschappij) oordeelt dat deze niet kan of niet hoort. Het is ook belangrijk dat de dader schuldbekwaam (toerekeningsvatbaar) moet zijn. De fout moet abstract bekeken worden (er worden in de BA geen verzachtende omstandigheden toegekend) en dit gebeurt aan de hand van het principe “bonus pater familias” (dit wordt gebruikt om zeer abstract te kunnen oordelen en vooral de dader niet aan de daad te koppelen). Bonus Pater Familias is het prototype van de voorzichtige en altijd aandachtige mens.
- Oorzakelijk verband tussen de schade en de fout: Het is belangrijk dat de schade het gevolg is van de fout!!.
De burgerlijke aansprakelijkheid dekt zowel de schade die voortspruit uit de contractuele als de extra-contractuele aansprakelijkheid en dit zowel in privé- als in beroepssfeer, indien veroorzaakt door een gemotoriseerd voertuig.
De wet is enkel verplicht voor bovenstaande voertuigen indien ze gebruikt worden op:
- de openbare weg
- plaatsen toegenkelijk voor publiek
- plaatsen niet-toegankelijk voor publiek, enkel personen die recht van toegang hebben.
Dus dit houdt in dat voertuigen die op privé-terrein gebruikt worden (waar niemand toegang heeft) NIET verplicht verzekerd hoeven te worden, maar er kan wel een verplichting van schadevergoeding zijn (Modelovereenkomst 92 handelt over privé-terreinen).
Onder een gemotoriseerd voertuig dient het volgende verstaan te worden:
Een voertuig bestemd voor:
- het verkeer op de grond
- aangedreven door een mechanische kracht (de aard van de motor heeft geen belang)
- die niet op rails worden gebruikt
- met inbegrip van de aangekoppelde aanhangwagens (en de niet-aangekoppelde aanhangwagens in de bijzondere voorwaarden aangeduid of opgenomen in een afzonderlijk contract).
- Opmerking: De gekoppelde aanhangwagen (deze is bestemd om in beweging te worden gebracht door een rijtuig) wordt dus gezien als één geheel met de wagen en de BA wordt dan bepaald in de overeenkomst van het trekkend voertuig (indien dit hierin natuurlijk uitdrukkelijk is vermeld). De niet-gekoppelde aanhangwagen kan afzonderlijk worden verzekerd (of opgenomen in de bijzondere voorwaarden) en hierbij zal enkel de overeenkomst van de trekker tussenkomen indien de aanhangwagen gekoppeld is. Is deze niet gekoppeld en niet verzekerd, dan zal de BA-Auto niet tussenkomen en moet men zich beroepen op de BA-familiale of BA-ondernemingen.
Betrokken partijen?
- Verzekeringsnemer: Dit is de persoon die de polis onderschrijft (hoeft niet de eigenaar te zijn of de persoon op wiens naam het voertuig is ingeschreven).
- Verzekerden: Dit is iedere persoon van wie de aansprakelijkheid in de polis gedekt is, dus:
- de verzekeringsnemer
- eigenaar, houder, bestuurder en passagier van het in de polis vermelde voertuig (de passagier dient dan wel aansprakelijk te zijn voor een ongeval waarin het VOERTUIG BETROKKEN is).
- van de werkgever van de verzekeringsnemer. Indien deze laatste zijn eigen voertuig gebruikt voor de uitoefening van zijn werkzaamheden, is de werkgever aansprakelijk voor de werknemer zijn daden (art. 1384 BW) en krijgt hij hierdoor dus ook dekking via de overeenkomst van de werknemer. (hierbij doet de werkgever er goed aan controle uit te oefenen op de premiebetaling van de werknemer, want indien deze laatste onverzekerd rondrijdt zal de toegebracht schade gedekt worden door de BA-ondernemingen van de werkgever)
Opm.: Indien het verzekerde voertuig een ander voertuig met pech sleept, wordt de dekking uitgebreid tot de BA van diegene die de ketting, de tros, het touw, de stang (of elk ander voorwerp dat kan dienen om te slepen) levert. Hierbij wordt de dekking zelfs uitgebreid tot de schade aan het gesleepte voertuig (dit in is de uitzondering op de regel dat schade aan het verzekerde voertuig niet gedekt is).
De dekking strekt zich zelfs uit tot de BA van volgende personen:
- de verzekeringsnemer
- zijn echtgenoot en zijn inwonende kinderen (moeten de wettelijke leeftijd bereikt hebben om een motorrijtuig te besturen) en dit in hun hoedanigheid als bestuurder of als burgerrechtelijke aansprakelijke (zie art. 1382 tot 1386 bis) voor de bestuurder:
- van een aan een derde toebehorend voertuig dat als vervangingsvoertuig dient van het in de polis omschreven voertuig (dewelke tijdelijk onbruikbaar is) en dit voor een maximumperiode van 30 dagen.
- van een aan een derde toebehorend voertuig dat toevallig wordt bestuurd door bovenstaande personen (zelfs indien het in de polis omschreven voertuig ook in gebruik is). Dit is wel niet van toepassing indien dit voertuig bestemd is voor vervoer van goederen of vervoer van personen tegen betaling. Denken we hierbij bijv. aan het feit dat u en uw vrouw met de buurman gaan uiteten en deze laatste ziek wordt en u hierdoor zijn voertuig bestuurt en uw vrouw gewoon met uw eigen voertuig naar huis toe rijdt.
- Derden: Elke andere persoon dan de verzekeringsnemer (of bestuurder indien de verzekeringsnemer een rechtspersoon is), zijn echtgenoot, zijn inwonende kinderen en de eigenaar of de houder van het omschreven voertuig.
Personen die geen recht hebben op schadevergoeding?
Volgende personen kunnen geen aanspraak maken op schadevergoeding via de BA-auto:
- De voor de schade aansprakelijke personen: Dit is in de meeste gevallen de bestuurder van het voertuig, maar dit gaat niet altijd op (Indien de passagier door zijn fout schade veroorzaakt, is de bestuurder weer wel gedekt).
- De voor de schade aansprakelijke persoon die voor rekening van zijn werkgever rijdt. Dit is een belangrijk punt, daar de schade berokkend aan derden door de BA-auto zal vergoed worden (op basis van de werkgeversclausule). De lichamelijke schade van de werknemer zal vergoed worden op basis van de wetgeving van de arbeidsongevallen. De materiele schade aan het voertuig van de werknemer zal alleen teruggevorderd kunnen worden via een bijkomende omnium-verzekering.
- De bestuurder van het verzekerd voertuig voor zijn stoffelijke schade wanneer deze geen lichamelijke letsels heeft opgelopen. Dit komt dus neer op het feit dat de bestuurder enkel een schadevergoeding kan verkrijgen voor zijn stoffelijke schade, indien hij ook lichamelijke schade heeft.
Uitz.: de bestuurder kan ook stoffelijke schade vergoed krijgen, zonder dat hij lichamelijke schade heeft, indien de oorzaak van het schadegeval te wijten is aan een gebrek van het rijtuig.
Waar geldt de dekking (territoriale uitgestrektheid)?
De dekking wordt verleend in de landen die terug te vinden zijn op de groene kaart
Gewaarborgde bedragen en Vrijstelling?
De schadevergoeding is onbeperkt voor lichamelijke letstels en stoffelijke schade, behalve voor:
- persoonlijke kleding en bagage van de vervoerde personen is wel beperkt
- stoffelijke schade veroorzaakt door brand, ontploffing en kernenergie is wel beperkt
Kostenloze hulpverlening aan derden?
De reinigings- en/of herstellingskosten van de binnenbekleding van het in de polis omschreven voertuig (die de verzekerde werkelijk heeft gemaakt) worden ook door deze verzekering vergoedt, indien deze kosten voortvloeien uit het kosteloos vervoer van door een verkeersongeval gewonde personen.
Uitsluitingen?
De voor de schade aansprakelijke persoon (behalve als het de aansprakelijkheid voor andermans daad betreft) en de personen die van alle aansprakelijkheid ontheven zijn (art. 18 van de wet van 03/06/1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten) hebben geen recht op schadevergoeding via de BA-motorvoertuigen.
Alsook is de schade
- aan het verzekerde rijtuig (uitz. Zie gesleept voertuig en kostenloze hulpverlening)
- aan de door het verzekerde voertuig vervoerde goederen (uitz.: de kleding en bagage van de vervoerde personen)
- dewelke niet te wijten is aan het verzekerde voertuig, maar die enkel te wijten zijn aan de vervoerde goederen of aan de handelingen die vereist zijn voor dit vervoer. Vb.: Ik verplaats mijn koelkast in mijn koffer en deze valt onderweg uit de koffer RECHTSTREEKS op het volgende voertuig, dan is dit niet gedekt in de BA-auto.
- die het gevolg is van deelname aan snelheids-, regelmatigheids- of behendigheidswedstrijden.
uitgesloten in deze polis.
Rijrisico/Werkrisico?
Er dient een onderscheid gemaakt te worden tussen een rijrisico en een werkrisico. Onderstaande voorbeelden zullen dit duidelijker maken:
Rijrisico/verkeersrisico: Dit is datgene waar de meeste bestuurders op de openbare wegen aan onderhevig zijn. Namelijk indien een kraanbestuurder van het bedrijf met zijn kraan naar de bouwwerf rijdt is dit een “rijrisico”. Maar indien een vrachtwagen op de werf enkel voor verkeer wordt gebruikt, is deze ook gedekt door de BA-auto
Werkrisico: Dit is datgene waar we aan onderhevig zijn wanneer we tijdens een werkzaamheid uitzonderlijk op de openbare weg bevinden. Namelijk indien bovenstaande kraanbestuurder tijdens zijn werkzaamheden uitzonderlijk van de weg voor de bouwwerf gebruik dient te maken om zich naar een andere plaats op de bouwwerf te begeven, dan spreekt men van een “werkrisico”. Dit wordt dan gedekt in de BA-ondernemingen.
Opgelet: Om geen verwarring te scheppen hebben de meeste maatschappijen in hun BA-onderneming ook het verkeersrisico opgenomen van de gebruikte voertuigen die binnen het bedrijf blijven.
Eigendomsoverdracht?
In onderstaande gevallen doet het zich voor dat het voertuig van eigenaar verandert, maar hoe wordt dit dan verzekeringstechnisch afgehandeld? Dit wordt hieronder verduidelijkt:
- Nieuw voertuig: Indien u een nieuw voertuig aanschaft, blijft de dekking geldig voor het nieuwe voertuig gedurende een periode van 16 dagen (op voorwaarde dat de nummerplaat overgedragen wordt op het nieuwe voertuig). Dus de verzekeringsnemer heeft maximum 16 dagen de tijd om de wijziging door te geven. Indien na deze periode de wijziging niet is gemeld, wordt de overeenkomst geschorst, maar deze is aan derden tegenstelbaar (zie ontegenstelbaarheid van excepties). Dit houdt dus in dat benadeelde derden steeds vergoed worden, maar kan deze dan mogelijk verhaalt worden op de aansprakelijke.
- Overgedragen voertuig: Indien het verzekerde voertuig wordt overgedragen zal de dekking doorlopen voor maximum 16 dagen INDIEN de aansprakelijke de verzekeringsnemer, de echtgenoot of de inwonende kinderen die de wettelijke leeftijd tot besturen hebben bereikt is. Indien de aansprakelijke een andere is dan hierboven, zal de dekking ook blijven bestaan voor max. 16 dagen (dus de derde wordt schadeloosgesteld), maar heeft de maatschappij het verhaalrecht tegen de aansprakelijke. Na de periode van 16 dagen is er geen dekking meer en is de dekking tegenstelbaar tegen derden.
- Leasing of huurcontract: Hierbij gelden dezelfde voorwaarden als hierboven bij overdracht en als bij toevallig bestuurder hieronder.
- Vervanging van voertuig: De verzekeringsnemer, zijn echtgenoot, en inwonende kinderen (die de wettelijke leeftijd tot sturen hebben bereikt) zullen dekking genieten indien ze burgerrechtelijk aansprakelijk zijn bij het gebruik van een vervangingsvoertuig, indien:
- deze aan een derde toebehoort
- deze voor hetzelfde gebruik bestemd is en dit voor een maximumtermijn van 30 dagen (vanaf de dag dat het voertuig onbruikbaar werd) en op voorwaarde dat het omschreven voertuig om welke reden dan ook tijdelijk onbruikbaar is
LET OP:
- Deze regel geldt niet voor bijv. de werkgever, de houder, eigenaar of anderen die niet tot het gezin behoren.
- Voor hetzelfde gebruik houdt in dat bijv. een driewieler niet mag vervangen worden door een vierwieler.
- Toebehorend aan derde houdt iedere andere persoon dan de verzekeringsnemer, de echtgenoot, de inwonende kinderen, de eigenaar en (gebruikelijke) houder van het omschreven voertuig.
- Tijdelijke onbruikbaarheid houdt in dat het defecte voertuig terug hersteld dient te kunnen worden. Een onderhoud is geen mechanisch defect aan het voertuig, maar hierbij wordt het voertuig wel tijdelijk onbruikbaar voor de verzekerde en zal bovenstaande voorwaarde van toepassing zijn.
- Indien het vervangingsvoertuig niet in orde is met de technische controle, is er normaal gezien een verhaalrecht van de maatschappij van toepassing, MAAR dit geldt niet voor bovenstaande regel.
Toevallige bestuurder
De verzekeringsnemer, zijn echtgenoot, en inwonende kinderen (die de wettelijke leeftijd tot sturen hebben bereikt) zullen dekking genieten indien ze burgerrechtelijk aansprakelijk zijn bij het gebruik van een ander voertuig ook al is het omschreven voertuig in gebruik, indien:
- deze aan een derde toebehoort
- occasioneel wordt gebruikt
LET OP:
- Deze regel geldt niet voor bijv. de werkgever, de houder, eigenaar of anderen die niet tot het gezin behoren.
- Voor hetzelfde gebruik houdt in dat bijv. een driewieler niet mag vervangen worden door een vierwieler.
- Toebehorend aan derde houdt iedere andere persoon dan de verzekeringsnemer, de echtgenoot, de inwonende kinderen, de eigenaar en (gebruikelijke) houder van het omschreven voertuig.
- occasioneel” mag niet verward worden met “gedurende een korte termijn”, dus de omstandigheden waardoor de verzekerde een ander voertuig bestuurd moet afhankelijk zijn van het toeval.
- Deze regel geldt niet indien het omschreven voertuig gebruikt wordt voor het betaald vervoer van personen en hoofdzakelijk voor het vervoer van goederen is ingericht.
- Indien het toevallig bestuurd voertuig niet in orde is met de technische controle, is er normaal gezien een verhaalrecht van de maatschappij van toepassing, MAAR dit geldt niet voor bovenstaande regel.
Gestolen voertuig
Indien uw voertuig werd gestolen of ontvreemd en u hierdoor een vervanging van voertuig heeft doorgevoerd, behoudt de verzekeringsnemer zijn dekking voor de schade die door het gestolen voertuig wordt veroorzaakt.
Dit geldt weliswaar enkel mits volgende voorwaarden voldaan zijn:
- de verzekerde moet binnen de 72 uur de diefstal/ontvreemding aangegeven hebben bij de maatschappij.
- het gestolen of ontvreemde voertuig moest verzekerd zijn bij de maatschappij op het ogenblik van de diefstal/ontvreemding.
LET OP: Bij diefstal is steeds de aansprakelijkheid van de verzekeringnemer gedekt (en dus niet deze van de dief). Dus indien er zich een schadegeval voordoet, wegens een defect aan het voertuig, kan de eigenaar nog steeds aansprakelijk gesteld worden en zal de maatschappij de benadeelden vergoeden.
Bij misbruik van vertrouwen is de aansprakelijkheid van de personen die het voertuig onttrekken gedekt.
Welke waarborgen zijn wettelijk verplicht en welke zijn vrij te bepalen en wat houden ze precies in?
- Burgerlijke aansprakelijkheid: (=Wettelijke aansprakelijkheid=Wettelijk verplicht) Deze is in dit hoofdstuk aan bod gekomen en houdt de aansprakelijkheid in die iemand als bestuurder, eigenaar, houder, etc. heeft t.o.v. derden
- Kleine omnium: Dit is een bijkomende waarborg dewelke een vergoeding uitkeert bij:
- Glasbreuk
- Brand (dit wanneer er zich brand voordoet IN het voertuig)
- Diefstal en braakschade van en aan het voertuig (losse voorwerpen in het voertuig zijn nooit gedekt)
- Natuurrampen
- Aanrijding met dieren
- Aanraking met luchtvaartuige
- Grote omnium: Dit is een bijkomende waarborg dewelke een vergoeding uitkeert bij dezelfde situaties als hierboven, aangevuld met onderstaande waarborgen:
- Vandalisme
- Eigen schade (schade aan het eigen voertuig indien de eigen aansprakelijkheid van toepassing is)
- Bestuurdersverzekering: Dit is een bijkomende waarborg dewelke de schade aan de bestuurder vergoedt en dit in verschillende opstellingen, nl. of er kan op voertuig verzekerd worden (elke bestuurder in dit voertuig is verzekerd) of er kan op persoon verzekerd worden (deze persoon is verzekerd in elk voertuig dat hij bestuurd).
- Inzittendenverzekering: Dit is een bijkomende waarborg dewelke de schade aan de inzittenden van een in de overeenkomst bepaald voertuig forfaitair vergoedt.
Waardebepaling?
Bij het afsluiten van de polis en onderschrijven van de waarborg “kleine” en “grote” omnium dient er aangeduid te worden in welke waarde het voertuig dient verzekerd te worden. Dit is belangrijk bij een schadegeval, want hierbij zijn er 2 mogelijkheden:
- aangenomen waarde: Dit is de cataloguswaarde in nieuwe staat zonder rekening te houden met kortingen, vermeerder met de waarde van de opties aanwezig bij onderschrijven. Dit is meestal alleen van toepassing bij nieuwe wagens en hierbij zal de nieuwwaarde (op basis van de factuur) verminderen met de daartoe vastgelegde percentages.
- werkelijke waarde: Dit is de waarde van het voertuig op het moment van het schadegeval en wordt bepaald door een expert (zie overeenkomsten: expertiseovereenkomst)
